Кога најмногу растат децата?

Едно од најчестите прашања што си го поставуваат родителите е дали нивното дете расте и се развива нормално во согласност со својата возраст.

„Мама не си сама“ побара одговор од педијатарот д-р Светлана Смугреска.

Децата во периодот на доенечката возраст имаат најголем скок во тежината и во висината, па така тие од раѓање до крајот на првата година тројно ја зголемуваат телесната тежина, а родилната висина се зголемува за 25 цм во првата година. Тоа е екстензивен раст, кој потоа се повторува во пубертетот. Кај малото дете растот е 2 цм, а тежината е од 2 до 4 кг годишно. Болестите како на пример marasmus (тешка неухранетост) и kwashiorkor (неухранетост со протеини) веќе не се сретнуваат толку често колку што биле застапени порано на нашите простори. Но, 21 век е веќе век на обезитет (дебелина). Имаме сѐ повеќе деца со зголемена телесна тежина. Кај тие деца имаме зголемено масно ткиво (PMT), редуцирано и неправилно распоредено мускулно ткиво (OMG), зголемени вредности на триглицеридите и на холестеролот и пад на серумското железо, објаснува д-р Смугреска и посочува дека најчести причини за тоа се социоекономскиот стандард на семејството, хигиенодиететскиот режим со сѐ почесто застапената брза храна (fast food) и слабата подвижност на децата поради претераното користење компјутери и телефони. Исто така, родителите се на работа повеќе од 8 часа, во меѓувреме детето останува незгрижено, а времето за приготвување храна е ограничено, вели педијатарот.

Децата вторпат забрзано растат и се развиваат во пубертетот

Според д-р Смугреска, вториот брз раст започнува во пубертетот, кога тежината рапидно се зголемува под дејство на хормонот за раст и кога се добива на мускулна маса и на поткожно масно ткиво.

Ако детето остане физички неактивно и ако е хранењето неправилно, настанува обезитетна состојба, односно станува дебело. Од друга страна, анорексијата се јавува од психолошко-менталната состојба на детето. Детето со анорексија има намалување на својата мускулна маса, поткожно масно ткиво и намалување на растот и развојот. Растот и развојот на детето се мерат со перцентилна крива според возраста, тежината и висината и се споредуваат со стандардните вредности. Отстапувањето се мери во сигми: ако е во позитива, припаѓа во обезитет (дебелина), а ако е во негатива, оди во намалување на растот и развојот според целната група, односно неговите врсници, потенцира докторката.

Матичните педијатри треба да го следат растот и развојот на детето

Потребно е матичниот педијатар при рутински преглед да врши мерење, со што ќе го утврди правилниот раст и развој на детето, посочува д-р Смугреска.

Задолжително да се пополнува кривата на раст и развој и да се бележи на кој дел од сигмата се наоѓа. Ако имаме под или над нормалната перцентилна крива, детето треба да се следи од педијатар ендокринолог, советува педијатарот д-р Смугреска.