Рефлукс кај бебињата и кај децата – што треба да знаат родителите?

Гастроезофагеалниот рефлукс (ГЕР) е честа појава кај децата, особено во најраната возраст. Се јавува кога содржината од желудникот се враќа назад во хранопроводот. Кај повеќето деца ова е минлива и безопасна состојба, но во одредени случаи може да предизвика непријатности и здравствени проблеми кои бараат внимание и третман. Зошто се јавува и кога треба да побарате лекарска помош за „Мама не си сама“ објаснува д-р Беса Поцеста, специјалист педијатар неонатолог во ЈЗУ Гинеколошко-акушерска болница „Мајка Тереза“ Чаир.

Гастроезофагеалниот рефлукс (ГЕР) кај бебињата се јавува како последица на недозреаноста на мускулот кој се вика езофагеален сфинктер, кој се наоѓа помеѓу хранопроводот и желудникот и кој има функција да ја задржи храната во желудникот. Пренесувањето на храната од желудникот во хранопроводот може да се одвива физиолошки, без придружни симптоми. Бебето може да плука, да блуцка и да повраќа мали количини на храна, но и натаму да изгледа мирно, среќно, здраво и да добие тежина. Во такви случаи нема потреба од вознемирување. ГЕР најчесто настанува околу 2-3 недели по раѓањето, најизразен е помеѓу 4. и 5, месец од раѓањето, а повеќето бебиња го надраснуваат рефлуксот на возраст од 11 до 12 месеци – посочува педијатарот.

Кои се најчестите причини за ГЕР и кога да се обратите на педијатар?

Според д-р Поцеста, најчести причини за ГЕР може да се подолготрајната лежечка положба на бебето, неговата исхрана, која, главно, е течна, незрелиот дигестивен систем и примањето поголеми количини на млеко или на храна при алергија на протеините на кравјото млеко. Исто така, ова може да се јави и кај бебињата кои се прејадуваат или кои се лакоми, па голтаат воздух, но и кај оние кои се хиперактивни по оброкот и кои предизвикуваат враќање на храната.

Но, ако ГЕР продолжува и по првиот роденден на бебето, со изразена симптоматологија од типот на:

• повраќање, плукање во млаз или плукање по секој оброк,
• одбивање јадење или цицање,
• давење или задушување при хранење или проблеми со голтањето,
• лошо расположение проследено со болен плач,
• виткање во лак-позиција,
• често будење во текот на ноќта,
• губење тежина или бавно зголемување на телесната тежина,

Докторката советува да се обратите кај вашиот педијатар и да продолжите со доење затоа што мајчиното млеко полесно се вари од која било формула, а од докторот ќе добиете совети колку време треба да го држите бебето исправно и како да го наместите во полулегната позиција.

Ако вашето бебе има неколку од горенаведените симптоми, најважно е редовното следење од педијатарот, кој по деталниот преглед ќе ве упати на натамошни испитувања за дијагностицирање на ГЕР – посочува педијатарот Поцеста.

Како се поставува дијагнозата?

Во повеќето случаи дијагнозата се поставува врз основа на:

• разговор со родителите,
• опис на симптомите,
• следење на растот и развојот на детето
• ополнителни испитувања се потребни само ако симптомите се тешки, долготрајни или ако не реагираат на основните мерки.

Третман и како да му олесните на бебето

Како немедикаментозни мерки се препорачуваат:

• помали и почести оброци,
• подигната положба по хранењето,
• избегнување лежење веднаш по хранењето,
• приспособување на исхраната кај поголемите деца.

Медикаментозен третман се применува само со препорака на лекар и се користи кај деца со изразени симптоми или компликации.

Кај најголем број од децата гастроезофагеалниот рефлукс е привремена состојба која поминува со растот и развојот. Со соодветен пристап и следење, децата имаат одлична прогноза и нормален квалитет на живот.